Złamanie Procedur, szkodliwe

Opis

Ktoś świadomie omija ustalone procedury. Skutki są gorsze niż krótkoterminowe korzyści.

Ktoś świadomie omija ustalone procedury. Skutki są gorsze niż krótkoterminowe korzyści.

Ważne procedury powstają z wiedzy i krwi. Ktoś zginął lub ucierpiał, by coś działało bezpiecznie. Złamanie takich procedur rodzi chaos, niszczy koordynację i uruchamia kaskadę wtórnych szkód.

Usprawiedliwienia są typowe: “wiem lepiej”, “oszczędzimy czas”, “to dla dobra sprawy”. Ale mamy eskalację ryzyka, utratę zaufania, odpowiedzialność prawną lub nawet śmierć i cierpienie.

Charakterystyczne elementy

• Błędne założenia działania - łamiący “wie lepiej”, reszta działa wg starych założeń. Sytuacja staje się nieustalona. Nie wiadomo dokładnie co się dzieje.
• Rozjazd koordynacji - część działa po swojemu, inni idą zgodnie z procedurą i wchodzą sobie w drogę.
• Ukrywanie śladów - zatajenie odstępstw pogarsza szkody.
• Kaskada usterek - jeden skrót otwiera kolejne luki. Kolejne problemy.
• Erozja zaufania - wątpliwości wobec kompetencji i intencji.

Typowe wykorzystanie na sesji

Złamanie Procedur, szkodliwe na sesji zwykle wykorzystywane jest jako jeden z następujących klocków:

• Ktoś działa na starych założeniach - i wpada w koszmarne kłopoty: Nie wie że procedura została złamana
  • Ludzie działają zgodnie z protokołem, ale ktoś wcześniej wyłączył zabezpieczenie/zmienił trasę/sfałszował dane
  • Wchodzą prosto w niebezpieczeństwo zakładając że “system działa normalnie”
  • Postacie muszą ratować sytuację nie wiedząc co faktycznie poszło nie tak
• Odchylenia ujawniają że coś jest nie tak: Coś działa inaczej niż powinno
  • Dziwne sygnały, nieoczekiwane reakcje systemu, ludzie w niewłaściwych miejscach
  • “To nie powinno się tak zachowywać” - ale nikt nie wie dlaczego
  • Postacie muszą zbadać odchylenie zanim eskaluje - pod presją czasu
• Kaskada wtórnych awarii: Jedno złamanie procedury uruchamia kolejne problemy
  • Wyłączony system A powoduje przeciążenie systemu B, co niszczy system C
  • Każda próba naprawy ujawnia kolejny ukryty problem
  • Postacie muszą priorytetyzować - czego bronić, co poświęcić?
• Ukrywanie śladów pogarsza sytuację: Łamiący próbuje zatuszować co zrobił
  • Fałszuje raporty, zmienia logi, kłamie o tym co widział
  • Ludzie podejmują decyzje bazując na fałszywych danych - eskalacja
• Dwie osoby złamały różne procedury - nie wiedzą o sobie: Kolizja chaosu
  • Każdy myślał że tylko on działa “na skróty”
  • Ich działania się krzyżują tworząc nieprzewidziane konsekwencje
  • Nikt nie rozumie co się dzieje bo nikt nie wie o drugim złamaniu
  • Postacie muszą rozwikłać dwa niezależne odstępstwa naraz

Mechanika Motywu

Nowy Element

• Pojawia się Łamiący Procedurę wraz z Procedurą, którą omija. Procedura jest w tym momencie prawidłowa, ale niewygodna / psuje cele Łamiącego.
• Pojawia się Pełzająca Katastrofa. Coś, co albo się stało albo się dopiero stanie w wyniku Złamania Procedury.
• Pojawia się Odchylenie Od Normy. Odchylenie wskazuje na to, że doszło do Złamania Procedury, że coś działa nie tak jak powinno; że ktoś coś zrobił nie tak.

Wpływ na sesję

• Z uwagi na Odchylenie, wszystko działa trochę nie tak jak się ktokolwiek spodziewa. Nie wiadomo co się dzieje.
• Sytuacja staje się z jakiegoś powodu niebezpieczna (społecznie, politycznie, prawnie, potwór). Zaczyna to być widoczne, ale nie do końca wiadomo co się dzieje.
• Trzeba odnaleźć w jakim stanie jest aktualny system, kto co wie i co się naprawdę dzieje. Bez tej wiedzy nie wiadomo jak to naprawić / wygasić.
• Bolesne konsekwencje: Stało się to, przed czym chroni ta procedura.
• Powolna utrata kontroli nad sytuacją: Sypie się komunikacja, ludzie działają zgodnie z błędnymi założeniami, “nic nie jest jak powinno być”
• Wzajemne oskarżenia i wzrost nieufności: Zwłaszcza dookoła “nie powinniśmy byli łamać tej procedury”. Ale też w innych obszarach “nie robisz co powinieneś” itp.
• Zawężanie pola decyzyjnego: im dłużej trwa chaos, tym mniej sensownych ruchów można wykonać. Eskalacja rośnie.

Nowe akcje i wydarzenia

• Niespodziewane reakcje osób postronnych: Osoby niezaangażowane bezpośrednio w złamanie procedury podejrzliwie reagują na działania i to co się dzieje.
• Nieoczekiwane problemy techniczne lub anomalie: Zwłaszcza, jeśli np. tymczasowo dyskretnie wyłączono jakiś podsystem i coś poszło nie tak.
• Zmiana priorytetów: Złamanie procedur zmienia sposób, w jaki postacie priorytetyzują swoje działania. Są w nowej, nieznanej sytuacji.
• Coś się strasznie psuje: Pojawia się katastrofa lub problem.
• Ktoś fałszuje dokumentację lub raporty: Pojawiają się rozbieżności w dokumentach, ktoś coś ukrywa / zmienia.
• Ktoś działa zgodnie z procedurą nie wiedząc że jest złamana: Przez to stan systemu się dramatycznie pogarsza.
• Informacje na skróty: niektóre informacje są dostępne tylko dla odpowiednich osób, trudnymi procedurami. Ktoś używa znajomości do pozyskania tych informacji, ale niestety one trafiają też do przeciwników którzy je przejmują.

W ramach tego Motywu odpowiedz na pytania

• Jaka konkretna procedura została złamana i przed czym chroni?
• Jaki bodziec skłonił do złamania (czas, presja, korzyść, pycha)?
• Kto nie został poinformowany i jakie błędne założenia przez to przyjął?
• Jakie zależności techniczne/operacyjne tę procedurę wspierają i gdzie pękną?
• Co stanie się, jeśli łamiący przyzna się teraz? Co jeśli będzie brnął dalej?
• Co musi się wydarzyć, by przywrócić koordynację minimalnym kosztem?

Jak ten Motyw dotyka Postacie?

• Kolizja planów
  • Działania Postaci zderzają się z ukrytym skrótem. System nie działa jak powinien.
• Wszystko jest groźniejsze
  • Nie wiadomo co się stanie, w jakim stanie jest system i czy coś wybuchnie.
• Nie wiadomo co naprawdę robić
  • Jeśli stan systemu jest nieznany, nie wiadomo które ruchy pomogą które zaszkodzą. Typowa operacja ratunkowa.
• Ratować czy pogrążyć
  • Ratować osobę, która złamała procedurę, czy zgłosić? Z konsekwencjami i zyskami społecznymi.

W ramach tego Motywu podkreśl

• Procedura jest po coś - nazwij zagrożenie, które miała neutralizować procedura. Możesz je pokazać.
• Brak wiedzy o stanie systemu zabija - niespójne modele świata powodują ogromne szkody.
• Kaskada konsekwencji - jedno odstępstwo rodzi trzy następne.
• Brnięcie pogarsza bilans - ukrywanie mnoży koszty.
• Naprawa to też procedura - powrót do ładu wymaga jawnych kroków.

Przykłady z różnych mediów

• Czarnobyl: Ignorowanie procedur bezpieczeństwa przy eksperymentach w reaktorze nuklearnym doprowadza do jednej z największych katastrof w historii.
• Jurassic Park: Postacie ignorują zasady bezpieczeństwa parku, co pozwala dinozaurom uwolnić się i siać zniszczenie. Procedury miały chronić ludzi, a ich złamanie doprowadziło do filmu.
• Titanic: Ignorowanie zasad bezpieczeństwa oraz ignorowanie raportów o górze lodowej wprowadza pasażerów i załogę w tragiczną sytuację.
• Katastrofa Challengera: naciski czasowe, zignorowane zastrzeżenia inżynierów i wadliwa decyzja o starcie.