The Grifter
Spis Treści ▼
1. Skrótowy Opis
"System działa dla mnie. A jak nie, to go obejdę." The Grifter wykorzystuje swoją pozycję w Systemie by wzbogacić się kosztem innych. Ma dostępy, zaufanie, zasoby organizacji - i używa tego wszystkiego dla siebie.2. Przykłady
2.1. Warianty
The Grifter fundamentalnie pasożytuje na Systemie w którym funkcjonuje. Wspólnym mianownikiem jest: odpowiednia pozycja + ukryte wykorzystywanie tej pozycji dla osobistych korzyści.
- Kapitan wojskowy biorący haracze od przemytników w zamian za “niezauważenie” ładunku.
- Prawnik manipulujący prawem i oszukujący klientów dla własnych zysków.
- Księgowy defraudujący środki firmy poprzez fałszowanie ksiąg.
- Urzędnik przyspieszający sprawy za łapówki.
- Skorumpowany policjant chroniący przestępców w zamian za pieniądze.
- Handlarz oszukujący klientów, wykorzystujący że nie spotka ich po raz drugi.
2.2. Media i świat rzeczywisty
- Saul Goodman (Better Call Saul): Prawnik z licencją, manipulujący systemem prawnym. Prowadzi legalną kancelarię, ale pobiera ukryte opłaty i pomaga kartelowi.
- Littlefinger (Gra o Tron): Skarbnik królestwa, defraudujący środki i manipulujący wszystkimi wokół. Chciał Tronu. Chciał za dużo.
- Stan Pines (Gravity Falls): Właściciel atrakcji turystycznej. Fałszywe “tajemnice”, oszustwa turystów - sympatyczny grifter.
- Bernie Madoff: Szanowany finansista z biurem na Wall Street. Schemat Ponziego na miliardy dolarów. Mógł się wycofać, ale ciągnął dalej.
3. Co reprezentuje
3.1. Rysunek

3.2. Omówienie
“Całe życie pracowałem dla Systemu. To może teraz System troszkę pomoże mnie, co?”
The Grifter jest pomniejszym pasożytem większego Systemu. Jest wewnątrz, ma jakąś znaczącą rolę dającą mu możliwości, jest wystarczająco kompetentny w tym co robi, ludzie mu ufają. I The Grifter właśnie to wszystko wykorzystuje. Zbiera haracze, robi przekręty, “ustawia się” - wszystko w cieniu oficjalnej roli.
Kluczowe: The Grifter POTRZEBUJE Systemu by działać. Bez pozycji, dostępu czy bez zaufania jest tylko “zwykłym człowiekiem”. Dlatego dba o fasadę i ukrywa ślady. Ale chciwość pcha go dalej. Bo w końcu emeryturka i korzyści personalne czekają ;-).
3.3. Elementy Silnika Konfliktu
- Pozycja: JAKĄ pozycję ma w Systemie? (jaka jest jego oficjalna rola). DO CZEGO ma dostęp dzięki tej pozycji? KTO mu ufa?
- System: Na jakim Systemie pasożytuje The Grifter? Korporacja? Statek kosmiczny? Handel?
- Przekręt: JAK wyciąga korzyści i JAKIE to korzyści? Kto mu owe korzyści przekazuje, jak i za co konkretnie? Jak to się dzieje?
- Fasada: JAK ukrywa swoje działania? (procedury, alibi, współpracownicy). KTO może go zdemaskować? (audytorzy, konkurenci, ofiary)
- Cel: CZEGO chce? (pieniądze, luksus, władza, wyjście). ILE to wystarczy? Jaki jest jego cel - bogata emerytura?
- Współpracownicy: KTO wie o przekrętach? KTO pomaga? KTO na tym zyskuje?
3.4. Core Drive
- Wykorzystuje pozycję dla osobistych korzyści - każda okazja jest oceniana przez pryzmat “ile mogę na tym zarobić?”
- Ukrywa prawdziwe działania za fasadą normalności - oficjalnie wszystko jest w porządku.
- Buduje sieć Współpracowników - im więcej źródeł dochodu, tym lepiej.
- Dba o to by System działał, bo z niego czerpie. Pasożyt nie zabija żywiciela.
- Nie zniszczy Systemu w którym działa. Po co? Dobrze się ustawił i korzysta.
- Nie narazi się, nie zdradzi się, nie przyzna się. Działa ostrożnie.
- Nie zostawi łatwych pieniędzy na stole - chciwość jest silniejsza od rozsądku.
3.5. Great Flaw
Jestem najsprytniejszą osobą w okolicy. The Grifter ma tendencję do przeceniania swoich umiejętności i możliwości. Wierzy że zawsze znajdzie sposób by wyjść z każdej sytuacji.
To prowadzi do dwóch powiązanych problemów:
- Przecenianie własnego sprytu i niedocenianie innych: The Grifter myśli że jest mądrzejszy od wszystkich. “Oni mnie nie złapią.”
- Jeden przekręt za dużo: Pewność siebie w połączeniu z chciwością -> podjęcie ryzyka, które powinno być oczywistą głupotą.
Trzecia strona może to wykorzystać:
- Dać The Grifter okazję która WYGLĄDA na łatwą, ale jest pułapką.
- Udawać głupszego niż się jest - The Grifter zlekceważy zagrożenie.
- Pozwolić mu myśleć że wygrał. I złapać za ręce gdy dał się nabrać.
4. Jak Silnik Konfliktu napędza Agendę
- The Grifter MUSI wyciągać korzyści z Pozycji - każda interakcja jest oceniana przez pryzmat “czy mogę na tym zarobić?”
- System definiuje NA CZYM pasożytuje. Korporacja, wojsko, handel - każdy System ma inne luki i okazje.
- Ale każdy System ma też swoje przeciwciała.
- Pozycja definiuje DO CZEGO ma dostęp i KTO mu ufa. Bez Pozycji w Systemie nie ma przekrętu.
- Przekręt definiuje JAK wyciąga korzyści i od kogo. To konkretny mechanizm - łapówki, defraudacja, haracze.
- Ale każda transakcja to potencjalne ryzyko i zauważenie czegoś.
- Fasada definiuje JAK się ukrywa. Gdy Fasada pęka, gra się kończy.
- Cel definiuje KIEDY wygrywa - ale pewność siebie i chciwość sprawiają że Cel ciągle się oddala. “Jeszcze trochę…”
- Współpracownicy są zarówno pomocą jak i zagrożeniem - wiedzą za dużo, ale bez nich nie ma pieniędzy.
5. Kiedy wygrywa
The Grifter wygrywa gdy osiąga swój Cel - zazwyczaj bogatą emeryturę i bezpieczne wyjście.
- Bogata emerytura: Wystarczająco dużo pieniędzy by żyć wygodnie bez dalszego ryzykowania.
- Czyste wyjście: Nikt nie wie, nikt nie ściga, można zacząć od nowa.
- Bezpieczeństwo: Żadnych haków, żadnych szantażystów, żadnych śladów.
Problem: chciwość sprawia że ten moment prawie nigdy nie nadchodzi. “Jeszcze jeden przekręt…“
6. Kiedy przegrywa
- Zdemaskowany: Fasada pęka, wszyscy wiedzą kim naprawdę jest. Pozycja utracona. Jeśli nie zbudował sobie wszystkiego dość dobrze do tej pory, najpewniej skończy w więzieniu.
- Schwytany: Audytorzy, śledczy lub ofiary go dopadły. Konsekwencje prawne.
- Szantażowany: Współpracownik lub świadek ma haki i ich używa. The Grifter jest na smyczy.
- System upadł: Bez Systemu nie ma pozycji, więc nie ma niczego do zaoferowania.
7. Jak działa
The Grifter działa z wewnątrz Systemu, wykorzystując swoją pozycję i uprawnienia. Fasada - udawanie normalności - jest tu kluczowa.
- Utrzymanie Fasady. Na zewnątrz wszystko wygląda normalnie. Kapitan robi “ćwiczenia”, prawnik prowadzi kancelarię, księgowy prowadzi księgi.
- Identyfikacja okazji. Kto potrzebuje przysługi? Kto ma coś wartościowego? Gdzie są luki w systemie?
- Wykorzystanie pozycji. Użycie dostępu i zaufania do wyciągnięcia korzyści. Haracz, łapówka, defraudacja, przemyt.
- Ukrycie śladów.
- Rozbudowa sieci. Więcej źródeł dochodu i kontaktów.
The Grifter chce tylko wziąć swoją działkę. Ale apetyt na działkę rośnie z czasem.
8. Jak wykorzystywać ten motyw
Zaakcentuj dwoistość The Grifter:
- Fasada kompetentnego i potencjalnie szanowanego członka społeczności
- Naprawdę jest tym pasożytem w środku Systemu.
Pokaż, jak wykorzystuje zaufanie które inni w nim pokładają.
Pokaż w jaki sposób System polega na zaufaniu i że The Grifter nadużywa to zaufanie. Jest zdecydowanie problematyczną jednostką i powoduje problemy. Ale jednocześnie jest kompetentny i jego rola jest potrzebna. Potencjalnie jest bardzo kompetentny.
Nie każdy może zostać The Grifter. Jak to się stało, że kompetentna osoba zdecydowała się pójść w tą stronę? To też jest interesujący koncept którym można ten motyw eksplorować.
9. Jakie ma ruchy
- sukces: The Grifter dostaje swoją działkę. Pieniądze, przedmioty, przysługi.
- przykład: Kapitan statku bierze haracz od przemytników za “niezauważenie” ładunku.
- sukces: Wszyscy myślą że wszystko jest w porządku. Pojawia się okazja przeprowadzenia Przekrętu.
- przykład: Kapitan organizuje “ćwiczenia” jako cover dla spotkania z przemytnikiem.
- sukces: The Grifter pozyskuje więcej ludzi którzy mu płacą lub pomagają.
- przykład: Prawnik zdobywa nowych klientów do Przekrętu przez sieć Współpracowników.
- sukces: Dowody zniszczone lub sfałszowane. Nie da się trafić na The Grifter; najwyżej na płotkę.
- przykład: Księgowy fałszuje dokumenty i przekierowuje podejrzenia na “słupa” - naiwniaka zatrudnionego do tego celu w kancelarii.
- sukces: Świadek milczy. Ten trop będzie usunięty.
- przykład: Policjant uczestniczący w handlu narkotykami przekonuje świadków, że to nie w ich interesie. “Masz fajną rodzinę. Nie wiesz jak daleko sięgają moje macki?”
- sukces: Podczas chaosu nikt nie patrzy na drobne niezgodności. Można dorobić się więcej.
- przykład: Podczas “ćwiczeń” nikt nie sprawdza ładunku. W czasie wojny nikt nie liczy. Spekulanci podczas kryzysu.
10. Różne Stany
10.1. Domyślnie
Ciągłe pasożytowanie na Systemie. The Grifter utrzymuje fasadę, wykorzystuje okazje, zbiera korzyści. Wszystko wygląda normalnie.
10.2. Gdy Presja Rośnie
Okoliczności uruchomienia stanu
- Ktoś zaczyna węszyć. Audytor lub władze? Współsprawca zaczyna szantażować.
- Ofiara przekrętu zaczyna się domyślać.
- The Grifter jest zaatakowany bezpośrednio.
Jak się zmienia:
- Desperackie działania. Szybko uciec. Wyciągnąć co się da. Lub usunąć zagrożenie.
- Musi działać sprytnie. Jest w końcu NAJSPRYTNIEJSZĄ osobą w okolicy.
Specjalne ruchy:
- sukces: The Grifter kupuje trochę czasu (lub spokój) kosztem sporych zasobów.
- przykład: Wskazanie księgowego jako “jedynego winnego” defraudacji. Zrzucenie winy na podwładnego.
- sukces: The Grifter znika z pieniędzmi (lub ich częścią). Nowa tożsamość, nowe miejsce.
- przykład: Oszust uciekający przed policją próbuje zniknąć zanim zamkną granice.
- sukces: Zagrożenie zostało usunięte lub zneutralizowane. A na pewno nie skupia się na The Grifter.
- przykład: Wynajęcie zabójcy by ten skupił się na straszeniu rodziny śledczego. Lub by usunął niewygodnego śledczego.
10.3. Gdy Cel Się Zbliża
Okoliczności uruchomienia stanu
- The Grifter ma prawie wystarczająco dużo. Jeszcze jeden przekręt i można się wycofać.
- The Grifter już potrafi wywęszyć zbliżającą się szczęśliwą emeryturkę.
Jak się zmienia:
- Chciwość: “Jeszcze trochę. Jeszcze jeden deal.”
- To jest moment największego zagrożenia - The Grifter podejmuje największe ryzyko tuż przed “emeryturą”.
Specjalne ruchy:
brak.
10.4. Gdy Cel Się Oddala
Okoliczności uruchomienia stanu
- Stracił pozycję. Nie ma już okazji do przekrętów. Lub: ktoś zabrał mu źródło dochodu.
- System się zmienił i stare metody nie działają.
Jak się zmienia:
- Próby odbudowy - zdobycie nowej pozycji, nowego dostępu.
- Możliwy zwrot ku bardziej ryzykownym metodom.
- Zmienia lokalizację. The Grifter nie jest przywiązany do jednego miejsca. Grift może być długoterminowy i wszędzie :-).
Specjalne ruchy:
- sukces: The Grifter ma nową pozycję. Może znów działać, gdzieś indziej, od nowa. Z nową tożsamością?
- przykład: Zdobycie nowej pracy w nowej firmie.